TIỂU ĐƯỜNG
21 Tháng Tám, 2023
Hướng dẫn

TIỂU ĐƯỜNG

PHÂN LOẠI THEO TRIỆU CHỨNG

Có hai loại bệnh tiểu đường chủ yếu: Bệnh tiểu đường tùy thuộc insulin và không tuỳ thuộc insulin.

BỆNH TIỂU ĐƯỜNG TÙY THUỘC INSULIN

Nguyên nhân

Theo khoa học hiện đại, bệnh tiểu đường tùy thuộc Insulin là một bệnh mạn tính do rối loạn chức năng chuyển hóa ở tụy tạng (là lách), tuy không còn sản sinh đủ lượng Insulin trong quá trình xử lý tỉnh bột, mở và chất đạm (protein).

Thường bệnh có thể bắt đầu từ tuổi 30, nhưng cũng có khi xảy ra ở các độ tuổi sớm hơn ngay ở tuổi thiếu niên. Triệu chủng của bệnh gồm: mệt nhọc, tiêu khát, tiểu quá nhiều hoặc tiểu thường xuyên, có lẫn đường trong nước tiểu, ăn bao nhiêu cũng cảm thấy đồi, tụt cần mặc dù ăn rất nhiều, đặc biệt có dấu hiệu nhiễm độc ở đường tiểu, ở âm đạo, ở da hoặc ở miệng và mắt mở dân ở giai đoạn bệnh tiến triển dần.

Dù biết một nguyên nhân là do không đủ lượng Insulin nhưng tại sao tụy lại rối loạn thì hoàn toàn không rõ. Việc điều trị thông thường hiện nay là bằng cách tiêm Insulin và thực hiện chế độ ăn kiêng một số chất; việc này có thể kiểm soát triệu chứng của tiến trình bệnh, nhưng không chữa được nguyên nhân chính sâu xa.

* THEO QUAN NIỆM THỰC DƯỠNG:

Nguyên nhân chủ yếu của bệnh Tiểu đường là do ăn lâu dài và quá nhiều loại thức ăn tinh bột giã trắng, tinh chế và dùng quá nhiều thức ăn béo mỡ, dầu.

Tinh bột giã trắng tinh chế hoàn toàn khác với loại tinh bột thô như là những ngũ cốc lứt thô chưa qua chế biến. Loại tinh bột giã không còn chất cám mất hết cả vitamin, khoảng chất, chất xơ này làm rối loạn đường huyết là làm suy yếu tuy tạng, tụy tạng không còn sản sinh Insulin được nữa

Còn tiêu thụ quá nhiều chất béo thì kết quả dòng máu dư thừa chất béo và trường hợp này có thể có đủ Insulin nhưng chất đường bị bao bọc bởi chất béo không thể nào thăm qua màng tế bào và mạch máu để nuôi dưỡng, kết quả là trong máu thì thừa glucose và trong tế bào thì mức hấp thu glucose lại thiếu.

Thức ăn uống có lợi ích cho bệnh tiểu đường tùy thuộc insulin

  1. Thức ăn chính: Cơm gạo lứt, cơm lứt trộn kê, cơm lứt trộn xích tiểu dầu ăn với muối mè, mỗi chén cơm ăn từ 1 đến 2 muỗng muối mè (tỷ lệ 15 mè 1 muối biển). Nhai thật nhỏ thành nước rồi mới nuốt.
  2. Thức ăn phụ: Rau củ xào khô (Tekka), củ hành xào miso, súp tóc tiên (Hiziki) cá chép, súp cá cơm hầm, cá cơm kho rim, cháo nhừ xích tiểu đậu + phổ tai + bí rợ (bí ngô), súp cà rốt + ngưu bàng, dưa cải dầm miso. Nên dùng thêm rong wakame, rong phổ tai, củ hành, hành ta, củ cải khô muối.
  3. Thức uống: Trà gạo lứt rang, trà gạo + trà già 3 năm, trà 3 năm (bancha), trà phổ tai (Kombu), Trà Mu (cũng tốt cho dạ dày và cảm lạnh) tuy nhiên chỉ dùng trà Mu khi cơ thể thường xuyên thấy lạnh và nhất là khi đi cầu phân bị nhão). Khi dùng trà Mu phải tăng dần lượng từ ít đến nhiều, từ 1 gói cho đến 1 gói trong một ngày.
  4. Thức ăn tạm thời nên tránh trong thời gian bị bệnh: Trong giai đoạn đầu chữa bệnh, tránh tất cả thức ăn động vật, nhất là loại có thịt màu đỏ (ngoại trừ cá chép, cá cơm, cá bóng dậm, tép riu, tóp muỗi), tránh ăn hải sản, các chế phẩm từ sữa, kem lạnh, các thức ăn và uống có đường, các loại trái cây, giấm, gia vị cay nóng như ớt, tiêu, cà chua, khoai tây, các loại cà, dưa, nấm. Cần lưu ý hết sức là giấm ăn dù là giấm nuôi sẽ làm tình trạng bệnh nặng thêm.

BỆNH TIỂU ĐƯỜNG KHÔNG TÙY THUỘC INSULIN

Triệu chứng

Bệnh tiểu đường không tùy thuộc Insulin cũng tương tự như triệu chứng của bệnh tiểu đường tuỳ thuộc Insulin, sự khác nhau chủ yếu là thường xuất hiện khi đã có tuổi, ở những người béo thừa cần và đôi khi không cần đến việc tiêm Insulin.

Nguyên nhân

Theo quan điểm thực dưỡng:

Nguyên nhân chủ yếu của bệnh là do ăn quá nhiều chất béo, thức ăn chiên, xào đó cũng là nguyên nhân gây thừa cân, béo phi. Nếu chúng ta ăn quá nhiều loại ngũ cốc giã trắng, tinh bột trắng tinh chế thì chỉ cần có ăn thêm hơi nhiều chất béo đổi chút là đủ để dễ mắc bệnh tiểu đường không tuỳ thuộc Insulin này. Đối với bệnh loại này, chúng ta cần theo các hướng dẫn sau đây trong vòng một tháng rồi sau đó ăn rộng ra theo nguyên tắc thực dưỡng chủ yếu trình bày ở phần I.

Việc cần thiết hơn cả là giảm cân, thay đổi cách sống, luyện tập thể dục tuỳ theo tình trạng cơ thể. Phải kiểm soát được cân nặng của cơ thể là mấu chốt làm nhẹ bệnh.

Thức ăn uống có lợi cho bệnh tiểu đường không tùy thuộc insulin

  1. Thức ăn chính:

Cơm gạo lứt, cơm gạo lứt +xích tiểu đậu (tỷ lệ đậu 1 Gạo 5), mì lứt, Nhai thật nhỏ thành nước rồi mới nuốt.

  1. Thức ăn phụ:
  • Đối với bệnh tiểu đường không tuỳ thuộc Insulin nhớ dùng ít muối, ít mặn hơn bình thường trong bữa ăn (ăn hơi nhạt).
  • Súp cà rốt + ngưu bàng (nấu trong 35 phút).
  • Cháo hồ xích tiểu đậu + phổ tai (kombu + bí rợ (bí ngô).
  • Cá chép chưng, súp cá chép (ăn lượng tăng từ từ, từ ít đến nhiều tuỳ tình trạng lao động hàng ngày)
  • Gỏi ép dưa leo (dưa chuột) mỗi tuần ăn 1 lần.
  • Cà tím xào nấu với tượng đặc (Miso) mỗi tuần ăn 1 lần.

Trong các rau đậu ăn theo thức ăn cơ bản, nên chú ý ăn thêm củ cải trắng, bí đao, bí đồng, đậu hủ (làm bằng rỉ muối hột).

  1. Thức uống:
  • Nước súp rau củ, trà già 3 năm (bancha), trà gạo lứt + trà già, cà phê ngũ cốc. Khát thì uống từng ngụm.
  • Nước cháo gạo + nấm sồi: tốt cho bệnh tiểu đường, gây đi tiểu cho bệnh thận yếu.

Cách làm: Nấu chung 1/2 chén gạo lứt với 2 tai nấm sồi + 5 chén nước nấu chung trong 1,5 giờ cho cạn còn 3 chén, lọc rây lưới mịn và uống nóng mỗi lần 1/2 chén.

  1. Thức ăn tạm thời nên tránh trong thời gian đang bệnh

Chế độ ăn uống giữ vai trò quan trọng trong điều trị bệnh đái tháo đường. Chế độ ăn cần đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng, năng lượng cần thiết cho bệnh nhân và không làm đường huyết tăng cao, kiểm soát đường huyết trong giới hạn cho phép.
Kiêng ăn trong trường hợp bệnh tiểu đường là điều quan trọng hơn cả trong việc giúp cơ thể dễ dàng và nhanh chóng tái lập thế quân bình đã mất đang có khuynh hướng phát triển tệ hại ngoài vòng kiểm soát. 
Ngoài ra, có những thức ăn người bệnh cũng cần tạm thời nên tránh như tất cả các thực phẩm động vật (ngoại trừ cá chép), hải sản, sản phẩm chế biến từ sữa (kể cả kem lạnh), trứng, nước súp thịt, rượu, thức ăn ngọt có đường, nước ngọt, dấm (dù là dấm nuôi), trà đen, cà phê.

MÓN ĂN THỨC UỐNG GIÚP CÓ THỂ MÀU LẬP LẠI QUÂN BÌNH CHO BỆNH TIỂU ĐƯỜNG 

Các món ăn dưới đây có thể bấm vào tên món để dẫn đến link hướng dẫn cách nấu

CHO CẢ HAI LOẠI BỆNH TIỂU ĐƯỜNG

Món xích tiểu đậu + phổ tai (Kombu) + bí rợ (bí ngô): món ăn này có lợi cho 2 loại bệnh tiểu đường, bệnh ở mắt, rối loạn tim, rối loạn tuần hoàn.

CHO BỆNH TIỂU ĐƯỜNG TUỲ THUỘC INSULIN

Món cá nướng lò: (không dùng cho bệnh tiểu đường không tùy thuộc Insulin)

CHO BỆNH TIỂU ĐƯỜNG KHÔNG TÙY THUỘC INSULIN

  1. Món dưa leo (dưa chuột) ép: (không dùng cho bệnh tiểu đường tùy thuộc Insulin) cũng hữu ích cho bệnh mất ngủ, đột quỵ, da bị bạc màu.
  2. Món súp Cá cơm + đậu: lợi ích cho bệnh tiểu đườngkhông tùy thuộc Inlsulin.

 VẬN ĐỘNG CƠ THỂ HỮU ÍCH CHO BỆNH TIỂU ĐƯỜNG

Cách kiểm soát tốt nhất được loại bệnh này là tập luyện thể dục tối thiểu trong ngày để giúp làm giảm cân: đi bộ, đạp xe đạp, bơi lội, tập gym, chạy bộ, tập yoga, khí công… Sự đổ mồ hôi ra hàng ngày sẽ giúp ích rất lớn trong trường hợp này.